قرمزی چشم از علت تا درمان

قرمزی چشم وضعیتی است که در آن غشای شفاف و نازکی که روی سفیدی چشم و داخل پلک‌ها را می‌پوشاند، ملتهب می‌شود. این التهاب باعث قرمزی، خارش، سوزش و ترشحات در چشم می‌شود. قرمزی چشم می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله عفونت‌های باکتریایی، ویروسی یا آلرژی رخ دهد. بسیاری از موارد قرمزی چشم نسبتاً بی‌ضرر هستند و معمولاً با درمان‌های خانگی یا درمان‌های بدون نسخه بهبود می‌یابند. با این حال، اگر چشم‌ها بیش از یک هفته قرمز بمانند، یا اگر بینایی آسیب دیده باشد، یا درد وجود داشته باشد، برای تشخیص پزشکی و درمان مناسب باید به چشم پزشک مراجعه کرد. در این مقاله به معرفی این بیماری، علل، علائم، تشخیص و درمان آن می‌پردازیم. در پایان با معرفی بهترین متخصص شما را در جهت درمان یاری خواهیم کرد.

قرمزی چشم چیست؟

قرمزی چشم یک مشکل شایع چشمی است که باعث التهاب غشای شفافی می‌شود که سفیدی چشم و داخل پلک‌ها را می‌پوشاند. این التهاب می‌تواند باعث قرمزی، خارش، سوزش و ترشحات در چشم شود. قرمزی چشم معمولا به زمانی اشاره دارد که قسمت سفید چشم (صلبیه) قرمز شده یا خونریزی کرده است. قرمزی چشمی ممکن است زمانی رخ دهد که رگ‌های خونی واقع در سطح چشم متورم یا بزرگ شوند. قرمزی چشم‌ها ممکن است به دلیل آسیب، عفونت، التهاب یا بیماری چشم باشد. همراه با صلبیه، سایر نواحی چشم ممکن است ظاهری قرمز یا خونی به خود بگیرند. این‌ نواحی عبارتند از ملتحمه (لایه نازک پوشاننده صلبیه و پلک‌های داخلی)، اپی اسکلرا (غشای بین ملتحمه و صلبیه) و عنبیه (بخش رنگی چشم). قرمزی چشم ممکن است به تدریج ایجاد شود یا بدون هشدار قبلی رخ دهد. اغلب موقتی است و معمولاً پس از برطرف شدن علت زمینه‌ای از بین می‌رود. 

علت قرمزی چشم چیست؟

قرمزی چشم دلایل مختلفی دارد. گاهی اوقات چیزی به سادگی استفاده از لنزهای تماسی برای مدت طولانی، یا خیره شدن به صفحه نمایش کامپیوتر برای مدت طولانی بدون وقفه منجر به قرمزی چشم می‌شود. به طور کلی قرمزی چشم یا در اثر عوامل محیطی ایجاد می‌شود و یا در اثر یک بیماری. از شایع‌ترین علل قرمزی چشم می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم: 

• عفونت‌های باکتریایی: باکتری‌هایی مانند استافیلوکوک و استرپتوکوک می‌توانند باعث عفونت چشم شوند.
• عفونت‌های ویروسی: ویروس‌هایی مانند آدنوویروس و ویروس هرپس سیمپلکس می‌توانند باعث چشم قرمز شوند.
• آلرژی‌ها: گرده گل، گرد و غبار، دود و مواد شیمیایی می‌توانند باعث واکنش آلرژیک در چشم شوند.
• تحریکات محیطی: دود سیگار، کلر استخر، باد و نور خورشید می‌توانند چشم را تحریک کنند.
• استفاده از لنزهای تماسی: استفاده نادرست از لنزهای تماسی یا تمیز نکردن آن‌ها می‌تواند باعث عفونت شود.
• خشکی چشم: کاهش تولید اشک یا تبخیر سریع اشک می‌تواند باعث خشکی و قرمزی چشم شود.

علل محیطی قرمزی چشم عبارت‌اند از:

• آلرژن‌های موجود در هوا (باعث حساسیت چشمی)
• آلودگی هوا
• دود (مرتبط با آتش و غیره)
• هوای خشک (آب‌وهوای خشک، کابین هواپیما، ساختمان‌های اداری و غیره)
• گردو خاک
• بخارات موجود در هوا (بنزین، حلال‌ها و غیره)
• قرارگرفتن در معرض مواد شیمیایی (کلر در استخرها و غیره)
• قرارگرفتن بیش از حد در معرض نور خورشید (بدون عینک‌آفتابی مسدودکننده اشعه ماوراء بنفش)

بیماری‌های شایع چشمی که باعث قرمزی چشم می‌شوند عبارت‌اند از:

• خشکی چشم
• آلرژی چشم
• ورم ملتحمه
• استفاده از لنز
• فشار چشم به علت استفاده از وسایل دیجیتال ( گوشی، لپ‌تاپ، تلوزیون و...)

بیماری‌های جدی چشمی که باعث قرمزی چشم می‌شوند عبارت‌اند از:

• عفونت‌های چشمی
• ضربه یا جراحت چشم
• جراحی‌های اخیر چشم (لیزیک ، جراحی زیبایی چشم و ...)
• یووئیت
• زخم قرنیه
• بلفاریت (التهاب پلک)
•  خشکی چشم
•  آسیب چشم
• گلوکوم

آلرژی

هنگامی که یک ماده تحریک کننده (مانند گرده، شوره حیوانات، گرد و غبار یا مواد شیمیایی خاصی که در لوازم آرایش یا محلول‌های لنز وجود دارد) وارد بدن فرد می‌شود، سیستم ایمنی واکنش نشان می‌هد. بدن برای مبارزه با مواد آلرژی زا هیستامین آزاد می‌کند. که باعث می‌شود رگ‌های خونی در چشم‌ها بزرگ شده و چشم‌ها دچار قرمزی، آبریزش و خارش شوند.

بلفاریت (التهاب پلک)

بلفاریت یک بیماری شایع است که باعث قرمزی و ملتهب شدن پلک می‌شود، در این شرایط چشم به نور حساس می‌شود. بلفاریت معمولاً زمانی رخ می‌دهد که غدد ریز در نزدیکی پایه مژه‌ها مسدود می‌شوند و باعث تحریک و قرمزی می‌شوند. بلفاریت اغلب یک بیماری مزمن است که درمان آن دشوار است. بلفاریت می‌تواند ناراحت کننده و ناخوشایند باشد اما معمولاً آسیب دائمی به بینایی شما وارد نمی کند و مسری نیست.

ورم ملتحمه 

ورم ملتحمه یکی از شایع‌ترین عفونت‌های چشمی به خصوص در بین کودکان است. زمانی رخ می‌دهد که ملتحمه، غشای نازک و شفافی که سفیدی چشم و پلک‌ها را می‌پوشاند، عفونی شود. هنگامی که ملتحمه عفونی می‌شود، رگ‌های خونی داخل آن تحریک و متورم می‌شوند و چشم، قرمز یا صورتی به نظر می‌رسد. اغلب اوقات پلک‌ها نیز ترشحات چسبناکی از خود ترشح می‌کنند و مژه‌ها به هم می‌چسبند.

علائم قرمزی چشم 

قرمزی چشم می‌تواند دلایل مختلفی از جمله آلرژی، عفونت، خشکی چشم، خستگی چشم و استفاده بیش از حد از لنزهای تماسی داشته باشد. علاوه بر قرمزی، ممکن است علائم دیگری مانند خارش، سوزش، درد، ترشح، تاری دید و حساسیت به نور نیز همراه با آن مشاهده شود. شدت و نوع علائم به علت اصلی قرمزی چشم بستگی دارد. برای تشخیص دقیق و درمان مناسب، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. این علائم معمولا عبارت‌اند از:

• خارش
• سوزش
• ترشحات
• احساس وجود جسم خارجی در چشم
• حساسیت به نور
• تورم پلک‌ها
• تاری دید

تشخیص قرمزی چشم 

تشخیص بیماری‌های چشمی و به ویژه قرمزی چشم اهمیت بسیاری دارد. از آن‌جایی که این بیماری معمولا با قرمز و ملتهب شدن چشم همراه است، تشخیص و بررسی آن زودتر از بیماری‌‎های دیگر بایستی انجام شود. برای تشخیص دقیق علت قرمزی چشم و تجویز درمان مناسب، چشم پزشک شما معاینات دقیقی انجام خواهد داد. برخی از روش‌های تشخیصی عبارت‌اند از : 

• معاینه فیزیکی چشم:  چشم پزشک شما به دقت چشم‌های شما را معاینه می‌کند تا علائمی مانند قرمزی، تورم، ترشحات و هرگونه جسم خارجی در چشم را بررسی کند.
• بررسی ترشحات چشمی: پزشک ممکن است از ترشحات چشمی شما نمونه‌برداری کند تا نوع عفونت (باکتریایی، ویروسی یا قارچی) را تشخیص دهد.
• پرسش در مورد علائم: پزشک از شما در مورد علائمی مانند خارش، سوزش، تاری دید، حساسیت به نور و مدت زمان وجود این علائم سوال خواهد کرد.
• بررسی سابقه پزشکی: پزشک سابقه پزشکی شما را بررسی می‌کند تا هرگونه بیماری زمینه‌ای که ممکن است باعث قرمزی چشم شود را شناسایی کند.
• بررسی میکروسکوپی: نمونه ترشحات چشمی تحت میکروسکوپ بررسی می‌شود تا وجود باکتری‌ها، ویروس‌ها یا قارچ‌ها مشخص شود.
• کشت میکروبی: نمونه ترشحات چشمی در محیط کشت قرار داده می‌شود تا نوع باکتری یا قارچ عامل عفونت مشخص شود.
• آزمایش خون: در برخی موارد، آزمایش خون برای بررسی وجود آلرژن‌ها یا سایر عوامل بیماری‌زا انجام می‌شود.

روش‌های درمانی قرمزی چشم 

قرمزی چشم می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و روش درمان نیز به علت اصلی آن بستگی دارد. برای درمان قرمزی چشم می‌توانیم از روش‌های درمانی خانگی، دارویی و حتی در برخی موارد جراحی استفاده کنیم. در این بخش به معرفی برخی از روش‌های درمانی قرمزی چشم می‌پردازیم: 

درمان‌های خانگی

• کمپرس سرد: استفاده از کمپرس سرد می‌تواند به کاهش التهاب و قرمزی کمک کند. قرمزی چشم ممکن است بر اثر التهاب ایجاد شده باشد. از این رو استفاده از کمپرس سرد می‌تواند این التهاب رو کم کند. 
• قطره‌های اشک مصنوعی: این قطره‌ها به مرطوب نگه داشتن چشم‌ها و تسکین خشکی کمک می‌کنند. البته استفاده از این قطره‌های اشک مصنوعی باید با دقت مورد استفاده قرار بگیرد. 
• استراحت کافی: دادن استراحت کافی به چشم‌ها، به ویژه هنگام کار با کامپیوتر یا تلفن همراه، می‌تواند به کاهش خستگی چشم کمک کند.
• پرهیز از مالش چشم: مالش چشم می‌تواند باعث تحریک بیشتر و تشدید قرمزی شود. از این رو تلاش کنید از مالیدن چشم‌ها به ویژه هنگامی که دست‌های شما آلوده است، پرهیز کنید. 

درمان‌های دارویی

• قطره‌های چشمی: پزشک ممکن است قطره‌های چشمی حاوی آنتی‌هیستامین‌ها، ضدالتهاب‌ها یا آنتی‌بیوتیک‌ها را برای درمان آلرژی، التهاب یا عفونت تجویز کند.
• داروهای خوراکی: در برخی موارد، ممکن است داروهای خوراکی مانند آنتی‌هیستامین‌ها یا داروهای ضدالتهاب برای درمان آلرژی یا التهاب تجویز شود.

درمان‌های پزشکی

• برداشتن جسم خارجی: اگر جسم خارجی وارد چشم شده باشد، پزشک آن را خارج می‌کند. این کار باید با نهایت دقت انجام شود. وجود جسم خارجی و برداشتن آن ممکن است با درد همراه باشد. 
• جراحی: در موارد نادر، ممکن است جراحی برای درمان برخی از علل قرمزی چشم مانند انسداد مجاری اشک یا تومورهای چشمی لازم باشد.

چگونه می‌توان از قرمزی چشم جلوگیری کرد؟

چشم‌ها را مالش ندهید. آلودگی و میکروب روی دست‌ها و انگشتان می‌تواند باعث قرمزی و سوزش بیشتر شود. لنزهای تماسی را تمیز نگه دارید و بیش از مدت توصیه شده از آن‌ها استفاده نکنید. آرایش چشم را به درستی پاک کنید و چشم‌ها را تمیز نگه دارید. زمانی که برای مدت طولانی به صفحه کامپیوتر نگاه می‌کنید، به طور منظم استراحت کنید. یک معاینه چشم  نزد چشم پزشک انجام دهید تا مطمئن شوید که علت قرمزی چشم چیز جدی‌تری نیست.

چه زمانی قرمزی چشم باید توسط چشم پزشک درمان شود؟

اگرچه این اختلال چشمی معمولاً خود به خود از بین می‌رود، قرمزی چشم گاهی اوقات می‌تواند نشانه یک بیماری جدی‌تر چشمی باشد. برای تشخیص و درمان در موارد زیر به چشم پزشک مراجعه کنید:

• درد شدید در چشم‌ها
• حساسیت زیاد به نور
• ادامه پیدا کردن علائم بیش‌تر از یک هفته
• تولید مقدار زیادی مخاط و چرک
• همراه شدن درد و التهاب چشم با تب

اگر قرمزی چشم با درد چشم، حساسیت به نور، تورم یا تاری دید همراه است، لازم است که فوراً برای درمان با چشم پزشک وقت ملاقات بگیرید.

کلام پایانی

بیماری قرمزی چشم می‌تواند علل مختلفی داشته باشد و نیازمند تشخیص دقیق و درمان مناسب است. در صورت تجربه هرگونه علائم غیرعادی یا مشکلات چشمی، بهتر است با یک متخصص چشم‌پزشکی مشورت کنید. پروفسور محمد طاهر رجبی، به عنوان یکی از متخصصان برجسته در حوزه چشم‌ پزشکی، آماده ارائه مشاوره و درمان به بیماران محترم است. ایشان فوق تخصص جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم و صورت (اکولوپلاستی) از دانشگاه UCLA آمریکا - استاد تمام دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران هستند و در مسیر تشخیص و درمان شما را راهنمایی خواهند کرد.